Septemberverklaring verhoogt drempels naar zorg en ondersteuning

Hogere drempels voor kwetsbare gezinnen en personen

Verschillende maatregelen uit de septemberverklaring dreigen de toegang tot ondersteuning voor gezinnen en kwetsbare personen verder te bemoeilijken.

De verhoging van de kostprijs van dienstencheques maakt huishoudelijke ondersteuning minder toegankelijk voor heel wat gezinnen en personen met een ondersteuningsnood. 

Daarnaast tasten de besparingen bij De Lijn de mobiliteit van veel Vlamingen verder aan

De beperking van het Groeipakket en het schrappen van de geboortepremie vanaf het 2e kind dreigen bovendien de financiële druk op gezinnen te verhogen. Voor gezinnen die vandaag al moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen, kunnen deze maatregelen de toegang tot ondersteuning en dienstverlening verder onder druk zetten.

Afzonderlijk lijken deze ingrepen misschien beperkt. Samen verhogen ze echter de drempels naar zorg en ondersteuning. Het risico bestaat dat de gevolgen uiteindelijk terechtkomen bij organisaties in zorg en welzijn, die vandaag al geconfronteerd worden met een toenemende vraag naar hulp en ondersteuning.

Besparen op uitbreiding terwijl de noden toenemen

De zorg en welzijnssectoren lijken gevrijwaard van grote algemene besparingen. Wel zullen we geconfronteerd worden met een aantal indirecte besparingen.

De Vlaamse Regering halveert het geplande uitbreidingsbeleid. Dat is een ingrijpende keuze. De vraag naar zorg, ondersteuning en opvang neemt jaar na jaar toe. Organisaties worden vandaag al geconfronteerd met wachtlijsten, personeelstekorten en een stijgende ondersteuningsnoden. Besparingen op uitbreidingsmiddelen dreigen de kloof tussen de maatschappelijke noden en het beschikbare aanbod verder te vergroten.

Daarnaast wordt 500 miljoen euro bespaard op subsidies. Welke subsidies precies getroffen zullen worden, is voorlopig nog onduidelijk, maar het zorgt wel voor grote onzekerheid.

Ook lokale besturen worden geraakt

De aangekondigde besparingen op de financiering van lokale besturen kunnen de impact nog versterken.

Heel wat organisaties rekenen op gemeentelijke ondersteuning via subsidies, projectmiddelen of beheersovereenkomsten. Wanneer steden en gemeenten minder financiële ruimte krijgen, dreigt ook die ondersteuning onder druk te komen staan.

Opening voor VIA 7

Een positief signaal is dat De Vlaamse Regering middelen voorziet voor een nieuw VIA-akkoord. Daarmee ontstaat ruimte om de onderhandelingen over VIA 7 op te starten.

Voor de uitrol van VIA 7 wordt in 2029 150 miljoen euro voorzien. Dat budget blijft echter beperkt in verhouding tot de uitdagingen waarmee de sector vandaag wordt geconfronteerd. Zo lijkt er met de momenteel voorziene middelen geen ruimte om IFIC uit te rollen.

Tenslotte wordt er 50 miljoen euro uitgetrokken voor zorgpersoneel. Over de concrete bestemming van die middelen bestaat voorlopig nog weinig duidelijkheid. Er staat wel vast dat deze investering wordt gefinancierd met middelen die worden weggehaald uit het uitbreidingsbeleid.